Financiële begroting

Toelichting:
In dit onderdeel zijn de voorstellen voor nieuw beleid en de (nieuwe) investeringskredieten opgenomen. De exploitatiemiddelen stelt u met het vaststellen van de begroting beschikbaar. Bij de investeringskredieten is in de toelichting opgenomen of u hiervoor het krediet beschikbaar stelt met het vaststellen van de begroting of dat u hier een apart voorstel voor ontvangt.

Programma Bestuur en beheer

1. Strategische aankopen
In het aangenomen amendement (28 maart 2023) bij de behandeling van de verordeningen 212, 213 en 213a wordt het college verzocht om een investering op te nemen in de begroting om het college de financiële ruimte te geven in voorkomende gevallen snel in te kunnen spelen op de vastgoedmarkt. In de begroting 2027 is hiervoor een krediet opgenomen van € 1.435.000 (het bedrag is geïndexeerd t.o.v. 2026). Het gaat om aankopen op de vastgoedmarkt. De te hanteren afschrijvingstermijn kan variëren. Voor gronden wordt bijvoorbeeld geen afschrijving gehanteerd. Voor bedrijfsgebouwen of woonruimten maximaal 40 jaar. Voor verwerking in de begroting wordt uitgegaan van 40 jaar. Bij het daadwerkelijk inzetten van de investeringsruimte zal definitief worden bepaald wat de afschrijvingstermijn is en welke rekenrente op dat moment gehanteerd moet worden. Met de vaststelling van de begroting 2027 stelt de raad deze middelen beschikbaar.

Programma Openbare orde en veiligheid

2. Capaciteit handhaving BOA’s
De gemeenteraad heeft tijdens de vergadering van 6 november 2025 unaniem ingestemd met de motie ‘Handhaving op orde’, die het college oproept om te onderzoeken wat de actuele en toekomstige behoefte is aan handhavingscapaciteit en juridische ondersteuning om de doelen uit het integraal veiligheidsplan te behalen en het veiligheidsgevoel onder inwoners te vergroten. In de motie verzoekt de gemeenteraad om een formatie-uitbreiding van minimaal 1 boa per jaar in de komende vier jaar als uitgangspunt te nemen. De kosten van 1 fte zijn circa € 81.000. De BOA-specifieke kosten voor overhead, zoals bijvoorbeeld een dienstauto, uniformen en uitrusting), zijn rond de € 7.000. In de voorliggende begroting is een stijging van 1 fte BOA per 2027 en een verdere stijging van 1 fte per 2028 opgenomen waarbij in 2028 de capaciteit wordt geëvalueerd. Van groot belang in dit verband zijn ook de (politieke) keuzes die worden gemaakt: waar zetten we op in en wat verwachten we van onze boa's? Op basis daarvan zal bekeken worden of de BOA-capaciteit nog verder moet worden uitgebreid.

Programma Verkeer en vervoer

5. Herstelwatergangen en duikers
Voor herstel watergangen en duikers is vanaf 2024 een stelpost beschikbaar van € 25.000. Het gaat hierbij vooral om werkbudget voor incidentenonderhoud als er zaken kapot gaan. Als dit zich voordoet worden er ad hoc herstelmaatregelen uitgevoerd waarbij de kosten niet betaald kunnen worden uit een regulier budget. Met de vaststelling van de begroting 2027 stelt de raad de middelen beschikbaar en kan het college uitvoering geven aan dit punt.

4. Rehabilitatie wegen
Voor nieuwe investeringen in wegen (rehabilitatie en reconstructies) zijn geen structurele middelen beschikbaar in de meerjarenbegroting. Uit het wegenbeleidsplan 2022-2026 dat in september 2022 is vastgesteld is voor deze kosten nog een restant investeringsbedrag van € 140.000 beschikbaar. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten zijn als stelpost opgenomen in de meerjarenbegroting vanaf 2027. Met de vaststelling van de begroting 2027 stelt de raad de middelen beschikbaar en kan het college uitvoering geven aan dit punt.

5 . Project Christinastraat e.o. Oudheusden
Het integraal project Christinastraat en omgeving (Oudheusden) is al even in voorbereiding. Het project beslaat circa een kwart van de bebouwde omgeving met openbare ruimte van Oudheusden en vormt daarmee een belangrijke stap in het meer klimaat adaptief maken van de totale kern door het hemelwater af te koppelen van de riolering en daarmee de kans op wateroverlast schade in Oudheusden te verminderen. Naast de afkoppeling worden ook andere werkzaamheden
meegenomen om te komen tot toekomstbestendige, leefbare, gezonde en klimaat adaptieve openbare ruimte. Denk daarbij aan het vervangen van bestaande materialen door nieuwe materialen, het toevoegen van groen en herinrichting voor een optimaler gebruik van de openbare ruimte. De herinrichting behelst onder andere het aanbrengen van meer parkeerplaatsen en ingrepen om de verkeersveiligheid te vergroten.

De dekking van dit integrale project kan niet volledig plaatsvinden vanuit de verschillende onderhouds- en renovatiebudgetten. (Voorziening groot onderhoud wegen en spaarvoorziening vervangings- en verbeteringsinvesteringen Waterplan). De beheerbudgetten zijn sinds vaststelling van de beheerplannen niet geïndexeerd (dit wordt weer meegenomen bij de herijking van beheerplannen) terwijl er wel sprake was van marktontwikkelingen. Doordat nu sprake is van het volledig opnieuw bestraten van de wegen worden nu wegvakken meegenomen waarvoor in de reguliere onderhoudsplannen geen middelen opgenomen zijn. Daarnaast is ook sprake van het vervangen van materialen en de optimalisatie van de openbare ruimte (nieuwe inrichting etc.).

Gelet op de traject dat tot nu toe heeft plaatsgevonden, de (participatie) gesprekken met de inwoners en de afkoppelopgave is het wenselijk om dit project in de omvang zoals die nu wordt voorbereid, uit te voeren. Voor de uitvoering wordt aanvullend een investeringsbedrag van € 2.522.000 gevraagd. De kapitaallasten hiervan zijn in de meerjarenbegroting opgenomen. Votering van het benodigde krediet vindt op een later moment plaats met een afzonderlijk voorstel.

6. Voorbereidingskosten Spoorlaan
In de huidige situatie kan de Spoorlaan het verkeersaanbod nauwelijks verwerken. Uit verkeerskundig onderzoek van een extern bureau volgt dat aanpassing van de Spoorlaan nodig is om het verkeersaanbod van nieuwe woonprojecten en andere ruimtelijke ontwikkelingen af te kunnen wikkelen. Als niet wordt aangetoond dat het verkeersaanbod van nieuwe ontwikkelingen haalbaar is, dan kunnen er bijvoorbeeld geen woningen worden gebouwd. Dat is niet wenselijk gelet op de actuele woningbouwopgaaf en de ambities vanuit ons college en uw raad. Het aanpassen van de Spoorlaan is in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) benoemd, maar verder (financieel) niet voorzien. Er heeft een verkenning op hoofdlijn plaatsgevonden van de benodigde aanpassingen en de daarmee samenhangende kosten. Deze verkenning geeft een beeld van de bovengrondse en ondergrondse opgaaf, maar zal nog verder uitgewerkt moeten worden. Ook om de financiële opgaaf beter uit te werken. Er wordt een voorbereidingskrediet gevraagd van € 300.000 om te komen tot een definitief ontwerp (bovengronds en ondergronds) en om de kosten voor uitvoering beter te kunnen ramen. Voor het uitvoeringskrediet zijn er nog geen middelen in de meerjarenbegroting opgenomen. Votering van het voorbereidingskrediet vindt plaats met een afzonderlijk voorstel.

7 . Voorbereidingskrediet Kennedybrug
De Kennedyburg over de A59 bij Vlijmen is een viaduct waarbij het dek in beheer is van gemeente Heusden, maar het viaduct zelf onder beheer en onderhoud valt van Rijkswaterstaat. Het viaduct voldoet constructief, echter wordt de verkeersveiligheid als onveilig ervaren. Er is dan ook toegezegd om uit te zoeken welke mogelijkheden er zijn om deze situatie qua verkeersveiligheid te verbeteren. Dit is ook opgenomen in het coalitieprogramma. In 2024 zijn voorbereidende werkzaamheden gestart waarvoor het college een voorbereidingskrediet van € 75.000 beschikbaar gesteld heeft. Het restant van het beschikbare voorbereidingskrediet bedraagt € 125.000 en is nog in de begroting 2027 opgenomen. Uit de voorbereiding zal blijken wat er nodig is voor de uitvoering. Met de vaststelling van de begroting 2027 stelt de raad de middelen beschikbaar voor een eventueel aanvullend benodigd voorbereidingskrediet en kan het college uitvoering geven aan dit punt.

8. Uitvoeringskrediet Kennedybrug
De verkeerssituatie op de Kennedybrug wordt momenteel als onveilig ervaren, specifiek voor het fietsverkeer en de voetgangers. Na de afronding van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) gaan er meer verkeersbewegingen plaatsvinden over de Kennedybrug. Dit zal de verkeersveiligheid niet ten goede komen. Op 8 april 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd met een raadsinformatiebrief over de stand van zaken met betrekking tot het verbeteren van de verkeersveiligheid op en rond de Kennedybrug. Daarbij is aangegeven dat het college op 7 mei 2024 het volgende had besloten: “Een verkenning op te starten naar de mogelijkheden om de situatie op en in de nabijheid van de Kennedybrug qua verkeersveiligheid te verbeteren”. Die verkenning was op dat moment uitgevoerd. Vooralsnog is de uitvoering ervan voorzien in 2029-2030. In het verwachte financiële effect is uitgegaan van de doelmatige variant (investering € 4.230.000), uitvoering in 2029, met een afschrijvingstermijn van 60 jaar. In de investeringskosten is rekening gehouden met een gemiddelde prijsstijging van 3% voor 5 jaar (2024 - 2029). Votering van het benodigde uitvoeringskrediet vindt op een later moment plaats met een afzonderlijk voorstel.

9. Ombouwen Priemsteeg tot fietsstraat
Wij stellen als project voor om op de Priemsteeg de fietser te prioriteren en hiertoe Priemsteeg als fietsstraat in te richten. De Priemsteeg is een zeer belangrijke verbinding voor fietsers, als kortsluitende verbinding tussen Haarsteeg en Vlijmen, als ontsluiting van nieuwbouwwijk Geerpark en als verbinding naar een voetbalvereniging.
Dit project kent een verwacht investeringsvolume van € 980.000, te realiseren in 2026. Hierbij wordt de Priemsteeg over 1230 m1 voorzien van rood asfalt, verkeersveiligheidsmaatregelen en voorrangsregelingen, behorend bij een fietsstraat, vanaf Haarsteeg, via de kruising Tuinbouwweg naar Vlijmen, aansluiting met Groen van Prinstererlaan.
Het project is tevens aangemeld voor en opgenomen als fietsproject in het Regionaal Mobiliteitsprogramma van de provincie Noord-Brabant in het deelprogramma Kleine Kernen SRBT. Vanuit dit programma heeft de subsidiebeoordeling voor de opgenomen projecten inmiddels plaatsgevonden waarbij dit project positief beoordeeld is. Opname in de gemeentelijke begroting is een voorwaarde voor een eventuele toekenning van subsidiegelden.
Inmiddels is duidelijk dat hier een financiële bijdrage van de Provincie Noord-Brabant tegenover wordt gezet. Hiervoor is op basis van ervaringen uit het verleden een aanname op gedaan. Hier zal nog een beschouwing van het Fietsteam van de Provincie Noord-Brabant op volgen, in de zin dat inhoudelijk wordt voldaan aan het criterium van fietsstraat. In de scenariokeuze is nog wel een keuze te maken in het aantal snelheidsremmende maatregelen. Voor de uitvoering wordt een aanvullend benodigd investeringsbedrag geraamd van € 686.000. De kapitaallasten hiervan zijn in de meerjarenbegroting opgenomen. Votering van het benodigde uitvoeringskrediet vindt op een later moment plaats met een afzonderlijk voorstel.

10. Verkeersveilige aansluiting Heesbeenseweg
Vanuit ons Mobiliteitsplan werken we aan een verkeersveilige aansluiting van de Heesbeenseweg op de provinciale weg N267(Raadsinformatiebrief 2024 en Raadsinformatiebrief 2026). Met de provincie is afgesproken hierin samen op te trekken. De verwachting is dat de werkzaamheden aan beide kruispunten in 2027 worden afgerond. Op voorhand is door de provincie aangegeven rekening te houden met een gemeentelijke bijdrage van €500.000. Uitgegaan wordt van een afschrijvingstermijn van 40 jaar.

11. Gladheidsbestrijding
In het college van 9 maart heeft het toenmalige college het gladheidsbestrijdingsplan, onder voorwaarde van het akkoord van de raad hierop bij de voorjaarsnota, vastgesteld. De extra benodigde middelen hiervoor zullen in de voorjaarsnota worden opgenomen. Hiermee wordt de stap van curatieve naar preventieve gladheidbestrijding mogelijk. Herziening van de prioriteiten biedt daarnaast de kans om een samenhangend en toekomstbestendig strooinetwerk te vormen dat beter aansluit bij de gebruiksintensiteit en de wensen van inwoners. De kosten hiervoor bedragen circa € 29.000 structureel.

Programma Economie en recreatie

12. Bewegen en ontmoeten 2028 - 2029
De noodzaak van het project Bewegen & Ontmoeten komt voornamelijk voort vanwege de vervangingsopgave die er is van het verouderde speelareaal in onze gemeente. In navolging van het vastgestelde beleid voor Bewegen en ontmoeten stellen we voor om voor de vervolgfase het uitvoeringskrediet beschikbaar te stellen. In de eerste fase zijn een beweeg- en ontmoetlocatie in Hedikhuizen, vijf kunstgrastrapveldjes en een pumptrack aangelegd. Daarnaast staan voor 2025 voorbereidingen en/of uitvoer van de wijken Vliedberg, Venne Oost, Vijfhoeven, Oudheusden en Haarsteeg op de planning. Een vervangingsopgave, integrale samenwerking en wijkgerichte aanpak pleiten voor continuering van het project volgens planning. Voorstel is om voor 2028 en 2029 het benodigde budget beschikbaar te stellen. In totaal is ongeveer € 880.000 benodigd aan investeringskrediet en €295.000 aan incidentele middelen vanaf 2027. Votering van het krediet en de incidentele middelen vindt plaats op basis van een afzonderlijk raadsvoorstel.

13. Herstelwerkzaamheden vestingswallen
De vestingwallen zijn voor een deel bezweken en de voorbereiding van de herstelwerkzaamheden daarvan is opgepakt. Daar is eerder een voorbereidingskrediet voor beschikbaar gesteld, Met een bouwteamconstructie waarin gemeente, adviseur en aannemer de werkzaamheden hebben vormgegeven en naar de realisatiefase gebracht. De investeringskosten hiervoor zijn geraamd op €1.700.000. In het onderzoek naar de stabiliteit zijn meerdere delen als kwetsbaar aangeduid. Om duidelijk te krijgen of op die delen aanvullende maatregelen nodig zijn is nader onderzoek in de vorm van proefsleuven nodig. Er zijn aanwijzingen dat bij het herstel van deze wallen in het verleden grondwapening is aangebracht. Mocht dat het geval zijn dan is dat gunstig ten aanzien van de stabiliteit. Het uitvoeren van proefsleuven en het dichten daarvan zal in het kader van het nu voorziene uitvoeringstraject worden meegenomen. Votering van het krediet vindt plaats op basis van een afzonderlijk voorstel.

Programma Sport en cultuur

14. Sportaccommodaties investeringen
In het kader van de BBV-wijziging 2017 moeten alle nieuwe, levensduur-verlengde en kwaliteit-verbeterende investeringen (boven de € 15.000) worden geactiveerd. Dit betekent dat uitgaven die voorheen ten laste van de stelpost ‘onderhoud sportaccommodaties’ werden gedaan, nu moeten worden geactiveerd. Door het grotendeels omzetten van deze stelpost uit de exploitatie naar een investeringsbedrag, kunnen deze investeringen ook in de toekomst worden bekostigd. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om investeringen in hekwerken, ledverlichting, velden of accommodatie-aanpassingen. Deze investeringen kennen verschillende afschrijvingstermijnen; uitgegaan wordt van een gemiddelde afschrijving van 20 jaar. De komende jaren is het nodig om een aantal noodzakelijke renovaties uit te voeren om de buitensportaccommodaties op peil te houden. Dit betreft het hoofdveld bij VV Nieuwkuijk en trainingsstroken bij RKDVC. Votering van het krediet vindt plaats met de vaststelling van de begroting 2027.

15. Meerkosten sportzaal De Grassen
Er is onvoldoende binnensportcapaciteit in onze gemeente. Dit is aanleiding geweest om te onderzoeken of de bouw van een sportzaal in plaats van een gymzaal bij de vervangende nieuwbouw van basisschool de Bussel in De Grassen mogelijk is. In september 2021 hebben wij u in een raadsvoorstel diverse varianten voorgelegd en voorgesteld te kiezen voor de bouw van een sportzaal van 24x28x7 meter bij de nieuwe basisschool de Bussel in de wijk De Grassen. De structurele meerkosten hiervoor bedragen € 93.900. Deze meerkosten zijn opgenomen in de voorjaarsnota 2021 en zijn met ingang van de jaarschijf 2027 opgenomen in de meerjarenraming in de voorliggende begroting. Een voorstel voor het beschikbaar stellen van het benodigde investeringskrediet wordt te zijner tijd aan u voorgelegd.

16. De Groene Bogen Gymzaal Plus
Voor de realisatie van een binnensportvoorziening bij kindcentrum De Groene Bogen zijn diverse opties onderzocht. Op basis van het onderzoek en de lokale context is geadviseerd te kiezen voor een gymzaal plus. In vergelijking met een gymzaal volgens de VNG-norm biedt de gymzaal plus meer mogelijkheden voor zowel bewegingsonderwijs als sportverenigingen.
Deze variant biedt de beste balans tussen functionaliteit, kosten en ruimtelijke inpassing in park De Schroef. Daarnaast komt in het capaciteitsonderzoek binnensport van Synarchis naar voren dat met de toekomstige realisatie van een sportzaal in nieuwbouwwijk De Grassen gemeentebreed wordt voldaan aan de behoefte voor binnensportcapaciteit. De meerkosten voor een gymzaal plus worden ingeschat op circa € 800.000. Votering van het krediet vindt plaats op basis van een afzonderlijk raadsvoorstel.

17. Renovatie centrale hal sportcentrum
Die Heygrave De receptie van Die Heygrave dient volledig verbouwd en gerenoveerd te worden vanwege ARBO advies, hiervoor is op 7 april een voorstel in het college geweest. De inrichting van de centrale hal voldoet daarmee echter nog niet aan de huidige wensen en uitstraling en zal met de verbouwing van de receptie nog minder passend zijn. Het losse meubilair in de hal is verouderd en vaste onderdelen staan zo opgesteld dat het de loop belemmert. De wens is daarom om een beperkte renovatie te doen van de centrale hal zodat deze weer vele jaren vooruit kan en past bij de huidige uitstraling van het totale pand dat in fases is verduurzaamd en gerenoveerd. De verwachte kosten hiervoor bedragen ongeveer € 50.000. Daarmee voorzien we de centrale hal van vaste zitelementen, creëren we een vaste opstelling voor groepen die napraten na de les en werkplekken voor ouders en leerkrachten. De verwachte kapitaallasten zijn gebaseerd op een afschrijving van circa 15 jaar. Met het vaststellen van de begroting stelt u het krediet beschikbaar.

18. Gouverneurshuis
Voor het Gouverneurshuis is een pm-post opgenomen. Samen met het Gouverneurshuis is gekeken hoe de toekomstige museale functie van het Gouverneurshuis ingevuld kan worden. In de raadsinformatiebrief hierover geven we aan bij de begroting 2027 met een voorstel te komen. Op dit moment zijn we echter nog bezig om een compleet beeld te krijgen. We willen de juiste informatie hebben om een besluit te kunnen nemen. In de begroting hebben we daarom vooralsnog een PM-post opgenomen.

Programma Sociaal Domein

 
19. Uitvoeringskrediet MFA Elshout incl aanvulling
In de begroting 2026 is als uitgangspunt gehanteerd dat we kiezen voor variant 1 (zonder d’n Elshof) van de MFA Elshout uitgaande van een investering van € 3,2 miljoen. In december 2025 is besloten om variant 2 (met d’n Elshof) verder uit te werken. Dit brengt extra kosten met zich mee ten opzichte van hetgeen dat is opgenomen in de begroting 2026. Dit ontstaat onder andere doordat er een groter perceel nodig is dan eerder was beoogd. Verder is nu gerekend met prijspeil 2026, waardoor indexatie verschillen ontstaan ten opzichte van de begroting 2026. Daarnaast is er nu een beter beeld van de wensen/eisen waardoor er een reëlere raming ontstaat. Er is een nieuwe stichtingskosten raming gemaakt, waarin de extra vierkante meters zijn opgenomen als gevolg van de keuze om d’n Elshof mee te nemen in de MFA en het prijspeil is geactualiseerd. De meerkosten ten opzichte van hetgeen dat is opgenomen in de begroting zijn € 3,1 mln. In totaal  is daarbij rekening gehouden met gemiddeld een afschrijvingstermijn van ca 30 jaar. Votering van het krediet vindt plaats op basis van een afzonderlijk raadsvoorstel.

20.  Uitvoeringskrediet Oudheusden buitenruimte
De afgelopen jaren is er flink geïnvesteerd om de Kasteellaan weer de centrale ontmoetingsplek in Oudheusden te laten worden. De nieuwbouw van de scholen en de verduurzaming van sportzaal de Kubus hebben bijgedragen aan deze omslag. Nu MFA ‘Het Knooppunt’ ontworpen is en verder uitgezet kan worden kunnen we gaan werken aan de herontwikkeling van de buitenruimte in het gebied gelegen tussen de Steenweg, Kasteellaan en Herptseweg. De wens en de verwachtingen over het realiseren van MFA ‘Het Knooppunt’ en het ‘dorpsplein’ leven al sinds zeer lange tijd in Oudheusden. Met het krediet wordt het definitief ontwerp (DO) afgerond en kan het werk aanbesteed worden. Votering van het krediet vindt plaats op basis van een afzonderlijk raadsvoorstel.

21. Bijzondere bijstand
Vanaf 2024 zien we een stijging op de uitgaven aan bijzondere bijstand. De bijzondere bijstand is een uitkering die voor de gemeente Heusden uitgevoerd wordt door Baanbrekers bedoeld om onvoorziene en noodzakelijke kosten, die niet op een andere manier vergoed worden, te vergoeden voor inwoners die dit zelf niet kunnen betalen. Het is een vangnetregeling waarvan iedere inwoner die aan de voorwaarden voldoet gebruik kan maken. Ontwikkelingen die we in de samenleving zien, zoals toename in opvang van statushouders, krapte op de woningmarkt en toenemende financiële problematiek, hebben ook hun weerslag op de aanvragen en uitgaven op bijzonder bijstand. Zo stijgt de bijzondere bijstand die wordt toegekend voor kosten bewindvoering, voor inrichtingskosten woning, voor compensatie van te hoge huurkosten en voor individuele inkomenstoeslag. Gezamenlijk met de gemeenten Waalwijk, Loon op Zand en Baanbrekers zijn we aan het onderzoeken of en hoe we deze stijgende kosten tegen kunnen gaan. We hebben ruimte om andere beleidskeuzes te maken voor de toekomst om een vakere ophoging in de toekomst hopelijk te voorkomen. Omdat het hier echter om een vangnetregeling gaat en we ons voor sommige onderdelen (bijvoorbeeld vergoeding van kosten voor bewindvoering) aan landelijke regels hebben te houden, zijn de mogelijkheden daarvoor beperkt. In 2025 hebben we geconstateerd dat we een bedrag van € 200.000 tekort komen en die wordt in 2026 incidenteel opgevangen. Deze huidige ophoging voor 2027 is incidenteel in afwachting van het onderzoek. Het risico is echter dat de overschrijding (deels) structureel zal zijn. Met het vaststellen van de begroting stelt u deze middelen beschikbaar.

22. Inburgering
Door het wegvallen van tijdelijke rijksmiddelen vanaf 2025 ontstaat een structureel tekort voor de uitvoering van de Wet inburgering, terwijl de instroom van statushouders hoog blijft. 2026 is een overgangsjaar met kwaliteitsverbeteringen en een effectievere inzet van middelen. Er is nog geen volledig zicht op alle kostencomponenten voor 2027 en de daaropvolgende jaren. De uiteindelijke kosten hangen onder meer samen met de nadere uitwerking van nieuwe werkwijzen en de hiermee samenhangende contractovereenkomsten. Op basis van de huidige inzichten wordt verwacht dat een aanvullende eenmalige middeleninzet van €150.000 noodzakelijk én voldoende is om de uitvoering in 2027 vorm te geven conform het in september 2025 vastgestelde uitvoeringskader. Gedurende 2026 zal duidelijk worden wat het meerjarige effect binnen het huidige uitvoeringskader 2026 - 2029 zal zijn. Met het vaststellen van de begroting stelt u deze middelen beschikbaar.

23. Jongerenwerker
In de huidige tijd neemt de druk op jongeren zichtbaar toe en kampen meer jongeren met mentale problemen. Steeds vaker en eerder dreigen jongeren en kinderen uit te vallen binnen het onderwijs of zitten zij volledig thuis. Daarnaast is er sprake van een groep risicojongeren op het snijvlak van zorg en veiligheid, die onvoldoende tot een positieve ontwikkeling komt en tegelijkertijd voor overlast in de wijk kan zorgen. Jongerenwerk kan een bepalende rol spelen om het leven van deze jongeren een positieve wending te geven. Niet zelden zijn zij de enige professional in de samenwerking die nog een ingang heeft bij een jeugdige. Deelname aan het jongerenwerk leidt ertoe dat jongeren in kwetsbare situaties meer participeren en meer eigen verantwoordelijkheid laten zien en meer gebruik maken van hun eigen mogelijkheden. Heusden kent een diverse kernenstructuur. Juist deze spreiding vraagt om een wijkgerichte en herkenbare aanwezigheid van het jongerenwerk.

In Oudheusden wordt gewerkt aan een veiligheidsplan vanwege aanhoudende spanningen en complexe sociale problematiek. Deze kern kent kenmerken van stadsproblematiek binnen een kleinere gemeenschap, wat vraagt om vaste gezichten en relationele continuïteit in de wijk. De jongerenwerker wordt hierin als een onmisbare partner gezien. Met de huidige formatie jongerenwerk is het niet mogelijk om (preventief) echt van betekenis te kunnen zijn. Daarom breiden we de formatie jongerenwerk vanaf 2027 uit met 1 FTE en verlengen we de incidentele uitbreiding tot en met 2028. De kosten hiervoor bedragen in 2027 €143.000 en in 2028 €369.000. In 2028 evalueren we deze uitbreiding en bepalen we het vervolg. Met het vaststellen van de begroting stelt u de middelen voor 2027 beschikbaar.

Programma Duurzaamheid, milieu en afval

24. Investeringen duurzaamheid/ energiebesparing
De afgelopen jaren is gewerkt aan de ambitie om te komen tot een verduurzaming van gemeentelijke gebouwen met als streven om in 2030 aan de doelstellingen voor de verlaagde CO2 uitstoot te kunnen voldoen. Om de doelstellingen te realiseren, is een plan van aanpak opgesteld en een prioriteitenlijst bepaald van de te verduurzamen gemeentelijke gebouwen. Inmiddels is duidelijk dat de planning, om het hele gemeentelijke vastgoed in 2030 te verduurzamen, niet haalbaar is. Vier grotere, energie verbruikende panden zijn al verduurzaamd (zwembad en sporthal Die Heygrave, sportzaal De Vennen en sportzaal De Kubus). Om de doelstelling in 2030 te halen zouden nog zeven panden tot aan 2030 volgen. In het kader van het leidende principe ‘Verstandig vooruit’ achten we dit niet wenselijk omdat uit nadere uitwerking blijkt dat we huidige installaties al voortijdig zouden moeten vervangen. We koppelen de planning van verduurzaming aan de planning van groot onderhoud. De verduurzaming van objecten, en daarmee de benodigde investering, spreiden we over een periode tot uiterlijk 2050 in plaats van 2030. Voor het bezoekerscentrum in Heusden is al een krediet verstrekt op 14 november 2023 en de voorbereidingen voor de verduurzaming zijn gestart. Naar verwachting wordt de uitvoering afgerond in 2027. Het gemeentehuis in Vlijmen staat niet meer op de prioriteitenlijst om te verduurzamen door het besluit op 24 juni 2025 om een nieuw gemeentehuis te realiseren aan de Wolput. De gemeentewerf en sportzaal de Brug staan wel op de planning om nog voor 2030 te verduurzamen Votering van de kredieten voor nieuwe verduurzamingsmaatregelen vindt plaats op basis van afzonderlijke raadsvoorstellen.