Het financieel belang dat met het grondbeleid samenhangt is in de loop der jaren steeds verder afgenomen. Het project Geerpark is eind 2026 nagenoeg afgerond en volgens de verwachtingen zal eind 2026 nagenoeg alle bouwgrond in Steenenburg geleverd zijn. Het project De Grassen blijft eind 2026 het project met de grootste boekwaarde. Het grootste deel van het risicobedrag voor grondexploitaties hangt ook samen met De Grassen. In de loop van 2026 zijn/worden de verkopen van de 2 e fase gestart en de verwachting is dat er in 2027 (bij voldoende stroomcapaciteit) weer bouwkavels kunnen worden geleverd en dat de bouw weer van start kan gaan.
Bij de jaarrekening 2025 zijn alle grondexploitaties herzien en is in de ‘Toelichting Grondexploitaties 2025’ uitgebreid gerapporteerd over de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten. Zowel op totaalniveau van de grondexploitaties, als op ieder afzonderlijk project is een toelichting gegeven. De ontwikkelingen in de afgelopen periode geven geen aanleiding voor een tussentijdse herziening van de grondexploitaties. Ook zijn er geen grote wijzigingen in de planvorming geweest. De herziene grondexploitaties bij de jaarrekening 2025 zijn dan ook als zodanig verwerkt in de meerjarenraming 2027 en verder. In onderstaande tabel worden de geraamde kosten en opbrengsten van de grondexploitaties gepresenteerd.
Voor zover nu bekend zijn de grondexploitaties enkel aangepast voor de wijziging van de rekenrentes. In het jaar 2026 van 0,95% naar 0,6% en de jaren daarna als gevolg van het oplopende rentepercentage op de leningenportefeuille van 0,95% naar 1,1%. Het effect van de rentewijzigingen wordt verantwoord in de 2 e bestuursrapportage van 2026. De rentewijzigingen hebben met name nog effect op de grondexploitatie van De Grassen.
Ontwikkeling van de boekwaarde
De bruto boekwaarde van de grondexploitaties is in de afgelopen jaren sterk terug gebracht. Na een piek van meer dan € 120 miljoen rond 2012 was de boekwaarde van de grondexploitaties eind 2025 nog ongeveer € 40,5 miljoen. In de prognoses bij de jaarrekening 2025 (maart 2026) is een verdere daling in de jaren daarna voorzien. Gerealiseerde verkopen in 2026 in het project Steenenburg hebben daarna verder bijgedragen aan de daling van de boekwaarde. De resterende boekwaarde van de grondexploitaties betreft voor het grootste deel nog het project De Grassen. Bij de realisatie van de vervolgfasen van De Grassen kan ook de boekwaarde van dit project verder afnemen.
Resultaatsverwachting
In maart 2026 werd voor de jaarrekening 2025 het verwachte resultaat van de grondexploitaties per saldo nog berekend (op eindwaarde) op € 1,1 miljoen negatief. Dit resultaat bestond uit € 5,7 miljoen aan positieve resultaten en voor € 6,8 miljoen aan negatieve resultaten. Voor de verliesgevende complexen werd de verliesvoorziening bijgesteld.
Bij de 2 e bestuursrapportage 2026 wordt de aan de grondexploitaties toegerekende rekenrente voor het boekjaar 2026 verlaagd van 0,95% naar 0,6%. En de rente voor de jaren daarna verhoogt naar 1,1% (was 0,95% bij de jaarrekening 2025). De aanpassingen van de rekenrente gebeuren op basis van een voorgeschreven berekening. Door de wijziging van de rekenrente neemt het verwachte resultaat van de grondexploitaties af met € 0,1 miljoen. De opbouw van de resultaten (per peildatum 1-1-2026) wordt dan als volgt :
Project (verliesgevende complexen) | 31-12-2025 | 31-12-2025 |
|---|---|---|
(per 1-1-2026) | (per 1-1-2026) | |
Project (verliesgevende complexen) | jaarrekening 2025 | Begroting 2026 |
eindwaarde rente | eindwaarde rente | |
* 1.000 | 0,95% alle jaren | 0,6% in 2026 e.v. 1,1% |
- Geerpark | -702 | -700 |
- Verdoorn Heesbeen | -234 | -233 |
- Steenenburg | -3.314 | -3.296 |
- De Gorsen | -306 | -306 |
- Schoolstraat-Zuid Drunen | -2.170 | -2.170 |
- Nassaudwarsstraat, nabij 3 | -91 | -91 |
Totaal voorziening verliescompensatie | -6.817 | -6.796 |
Project (positieve complexen) | 31-12-2025 | 31-12-2025 |
(per 1-1-2026) | (per 1-1-2026) | |
Project (positieve complexen) | jaarrekening 2025 | Begroting 2026 |
eindwaarde rente | eindwaarde rente | |
* 1.000 | 0,95% alle jaren | 0,6% in 2026 e.v. 1,1% |
- De Grassen | 3.954 | 3.735 |
- Von Suppéstraat | 85 | 87 |
- Het Hoog I Nieuwkuijk | 544 | 544 |
- Het Hoog II Nieuwkuijk | 233 | 274 |
- Metal Valley | 903 | 898 |
- Pater van der Elstenstraat | - | 2 |
- Rooseveltstraat (Wbi bibliotheek) | 41 | |
Totaal postieve complexen | 5.719 | 5.581 |
Totaal grondexploitaties | -1.098 | -1.215 |
Winstnemingen
Verplichte winstnemingen zijn in de begroting geraamd op basis de in het BBV voorgeschreven rekenmethode (de POC-methode). Winstneming gebeurt in deze methode naar rato van de gerealiseerde opbrengsten en kosten. Voor de berekening van de winstneming zijn de specifieke projectrisico’s in mindering gebracht op de uiteindelijk te verwachten winst. De daadwerkelijke winstneming blijft de komende jaren afhankelijk van de ontwikkeling van het resultaat en ook de voortgang van verkopen en realisatie van uitgaven.
De winstnemingen komen ten gunste van de algemene reserve. Als later blijkt dat reeds genomen winsten (deels) moeten worden terug gedraaid (bij tegenvallende resultaten), dan komt het effect weer ten laste van de algemene reserve. De berekening van de winstneming en de verdeling van winstnemingen over de komende jaren gebeurt jaarlijks bij de totstandkoming van de jaarrekening. Deze berekening vormt vervolgens input voor de raming van het meerjarig verloop in de begroting en de jaarrekening.