Halverwege 2026 toont de Nederlandse economie de nodige veerkracht in reactie op de onrust in de wereld. Ondanks de oorlog in Iran, de oorlog in Oekraïne, importheffingen, gestegen energieprijzen en brandstofkosten blijven de groeiverwachtingen positief. De export is op peil gebleven en overheidsuitgaven en consumenten met voldoende buffers dragen positief bij aan de economische groei. De risico’s en de onzekerheid blijven echter ook de komende tijd bestaan. De groei van de economie kan worden geremd door onder meer netcongestie, stikstofbeperkingen, tekort aan arbeidskrachten en de internationale onzekerheden.
Als we kijken naar het effect van economische ontwikkelingen op de grondexploitaties, dan zien we dat de hogere brandstof en energieprijzen (kunnen) leiden tot hogere kostenstijgingen dan verwacht. Ondertussen zien we dat ook de opbrengstenstijgingen in het afgelopen jaar (beschikbare gegevens zomer 2026) hoger uitvallen dan verwacht. Met name door de blijvende krapte op de woningmarkt. Wanneer de hypotheekrentes sterk zouden gaan stijgen, dan kan dit een verlagend effect hebben op de hoogte van de grondprijzen.
Stikstof
Tot de zomer van 2026 was het wachten op een duidelijk handelingsperspectief. Een bijkomend nadeel blijft dat de provincie Brabant gezien de staat van de natuur in Brabant een relatief grotere opgave heeft in vergelijking met de opgave van andere provincies. Net voor de zomer van 2026 kwamen kabinetsplannen naar buiten met betrekking tot het stikstofdossier. In de zomer van 2026 blijft het vervolgens wachten op verdere concretisering en het vervolg.
Zowel de landelijke overheid als de provincie doen hun uiterste best om oplossingen te vinden die zowel bijdragen aan het benodigde natuurherstel als aan de mogelijkheden om de woningbouwproductie op peil te houden / krijgen. Als gemeente kunnen we ondertussen niet anders dan ons best doen om met de benodigde onderbouwing van het stikstofdossier toch woningbouw in onze gemeente mogelijk te (kunnen blijven) maken.
Stroomnet
De beschikbaarheid van transportcapaciteit op het elektriciteitsnet blijft een belangrijke randvoorwaarde voor ruimtelijke ontwikkelingen. Zowel in de gemeente Heusden als in de rest van Noord-Brabant is sprake van aanhoudende netcongestie. De vraag naar elektriciteit neemt door woningbouw, verduurzaming, elektrificatie van mobiliteit en economische ontwikkelingen sneller toe dan de uitbreiding van het elektriciteitsnet kan bijhouden. Hierdoor is het elektriciteitsnet op veel plaatsen onvoldoende in staat om direct te voorzien in nieuwe of zwaardere aansluitingen.
Netcongestie heeft inmiddels een structureel karakter gekregen. Hoewel netbeheerders Enexis en TenneT fors investeren in uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet, blijft de beschikbare capaciteit in grote delen van Noord-Brabant de komende jaren beperkt. De provincie heeft daarom samen met gemeenten, netbeheerders en andere partners de Brabantse Aanpak Netcongestie vastgesteld, gericht op het vergroten van de beschikbare capaciteit, het slimmer benutten van het bestaande net en het beter afstemmen van ruimtelijke en energie gerelateerde ontwikkelingen. Sinds 1 juli 2026 geldt een landelijk prioriteringskader voor de verdeling van schaarse transportcapaciteit. Projecten kunnen jaarlijks (vroegtijdig) worden aangemeld, zodat daarop geanticipeerd kan worden bij de realisatie van benodigde netcapaciteit.
Voor de gemeente Heusden betekent dit dat energie-infrastructuur een steeds belangrijkere factor wordt bij de voorbereiding en uitvoering van ruimtelijke ontwikkelingen. Met name bij woningbouwlocaties moet in een vroeg stadium rekening worden gehouden met de beschikbaarheid van netcapaciteit en de benodigde doorlooptijden voor aansluitingen. Netcapaciteit is daarmee, naast aspecten als bodem, milieu, water en bereikbaarheid, een belangrijke randvoorwaarde geworden voor de haalbaarheid, fasering en planning van gebiedsontwikkelingen.
Hoewel op onderdelen vooruitgang wordt geboekt door netuitbreidingen en slimme benutting van het bestaande netwerk, blijft onzekerheid bestaan over het moment waarop extra capaciteit daadwerkelijk beschikbaar komt. Voor Noord-Brabant wordt verwacht dat de druk op het elektriciteitsnet nog langere tijd aanhoudt en dat structurele verruiming van de capaciteit in sommige gebieden pas in het volgende decennium wordt bereikt.
De gemeente volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en betrekt de gevolgen van netcongestie bij haar grondbeleid, grondexploitaties en gebiedsontwikkelingen. Daarbij wordt ingezet op vroegtijdige afstemming met netbeheerders, realistische fasering van projecten en het stimuleren van oplossingen die bijdragen aan een efficiënter gebruik van het elektriciteitsnet, zoals energieopslag, vraagsturing en collectieve energievoorzieningen waar dat mogelijk en doelmatig is