Ontwikkelingen

Stevige lokale teams
Verschillende landelijke ontwikkelingen (Hervormingsagenda Jeugd, Reikwijdte Jeugdwet, AZWA, IZA, GALA) sturen op het versterken van de sociale basis, versterken van laagdrempelig beschikbare ondersteuning en verbinden van verschillende domeinen. De zorg en ondersteuning staan onder druk, door hoge kosten en personeelstekorten. Stevige lokale teams en een stevige sociale basis worden gezien als belangrijk middel om een bijdrage te leveren aan de oplossing. Dit betekent voor een deel van de inwoners dat de begeleiding vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) of jeugdhulp anders wordt. Deze stevige lokale teams hebben de expertise om in te schatten wat nodig is en hebben de mogelijkheid en capaciteit om zelf hulp en ondersteuning te kunnen bieden. Deze teams onderzoeken eerst welk mogelijkheden er zijn in de sociale basis, bijvoorbeeld door ondersteuning van andere inwoners (eigen netwerk of vrijwilligers), inloopplekken of een groepsbijeenkomst. Deze teams zijn daarbij ook de verbindende schakel tussen verschillende domeinen, bijvoorbeeld voor de verbinding tussen jeugd, volwassenen en participatie en tussen zorg en sociaal domein. In Heusden vormen het Jeugd en Gezinsteam (JGT) en het Wijk en Welzijnsteam (WWT) het uitgangspunt voor de doorontwikkeling naar stevige lokale teams (ook wel het stevig lokaal netwerk genoemd).

De Regio Hart van Brabant trekt samen op in deze opgave. In de regio worden ervaringen gedeeld en bij landelijke ontwikkelingen, zoals reikwijdte jeugdwet en AZWA, afgestemd wat de impact op de (door)ontwikkeling van de stevige lokale teams is.

Subsidieverordening en subsidieregelingen
De subsidieverordening en daaronder geldende subsidieregelingen (waaronder subsidieregeling maatschappelijke initiatieven) worden momenteel geactualiseerd. Naar verwachting worden de verordening en regelingen in de loop van 2026 ter besluitvorming voorgelegd, vastgesteld en worden deze van kracht per 1 januari 2027. Hierbij geldt dat voor budget- en waarderingssubsidies van 2027 de huidige verordening en regeling nog van kracht zijn.

Landelijke ontwikkelingen jeugdhulpstelsel
In aansluiting op de ‘Hervormingsagenda Jeugd’ is momenteel de ‘Reikwijdte Jeugdwet” in voorbereiding. Het betreft een wetswijziging van de Jeugdwet en Wmo. Deze heeft in het voorjaar van 2026 ter consultatie voorgelegen en zou in moeten gaan op 1 januari 2027. Een belangrijk doel van de Hervormingsagenda en ook van deze wetwijziging is dat minder jongeren doorverwezen worden naar hoog specialistische jeugdhulp. De beschikbaarheid van jeugdhulp staat onder druk, zowel financieel als in beschikbare capaciteit. Te veel jongeren krijgen jeugdhulp waar dat niet de best passende oplossing is. De voorlopige wetswijziging richt zich vooral op richtlijnen voor gemeenten om een betere afweging te maken in wie jeugdhulp krijgt en wanneer. Met name rondom de stevige lokale teams zijn voorwaarden en verplichtingen opgenomen, daarom raakt het ook de Wmo. Onder andere staat in de Reikwijdte Jeugdwet opgenomen:

• De verplichting aan elke gemeente om een lokaal team te hebben waar inwoners laagdrempelig terecht kunnen, dat als eerste aanspreekpunt fungeert en zelf hulp en ondersteuning kan bieden. Deze hulp is zoveel als mogelijk in groepsverband en er wordt met een brede blik gekeken naar wat precies aan de hand is.
• Verplichte samenwerking van het lokale team met scholen, schuldhulpverlening en huis- en jeugdartsen.
• Een sterkere positie van het lokale team als verwijzer ten opzichte van de andere verwijzers (in ieder geval huisartsen en jeugdartsen).
• Lichte hulp is voorliggend aan zwaardere hulp en hulp wordt afgebouwd of gestopt zodra dat kan.

Inkomensafhankelijke en vermogensafhankelijke eigen bijdrage WMO
Het kabinet heeft het plan om een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren uitgesteld naar 1 januari 2028. Zodra er meer duidelijk is, zal in 2027 administratieve voorbereiding in systemen en communicatie richting inwoners starten. Als deze aangepaste vorm van eigen bijdrage wordt ingevoerd, heeft dit naar verwachting de grootste impact op hulp bij het huishouden. Een inkomensafhankelijke en vermogensafhankelijke bijdrage betekent namelijk dat inwoners een eigen bijdrage betalen op basis van inkomen en vermogen.
Het kabinet heeft in het coalitieprogramma het voornemen opgenomen om hulp bij het huishouden uit de Wmo te halen en een vangnetregeling hiervoor in te voeren. Deze ontwikkelingen zijn nog onzeker en hebben geen invloed op 2027.

Wetswijziging huisvesting statushouders
Het kabinet was voornemens een wetswijziging doorvoeren op de huisvestingswet waardoor statushouders niet langer met voorrang een sociale huurwoning aangeboden mogen krijgen. Deze wetswijziging zou vanaf 1 juli 2026 inwerking treden. De nieuwe Minister heeft het wetsvoorstel per 13 mei 2026 echter ingetrokken om juridische en organisatorische redenen.
Er wordt gewerkt aan flankerend beleid, maar daar zijn nog geen nieuwe ontwikkelingen op.

Wet versterking regie volkshuisvesting
De wet versterking regie volkshuisvesting trad op 1 juli 2026 in werking. Gemeenten moeten hiervoor een volkshuisvestingsprogramma en de huisvestingsverordening vast stellen. In deze wet zijn o.a. opgaven opgenomen over de bouw van betaalbare woningen en de verdeling van urgent woningzoekenden. De wet definieert een aantal aandachtsgroepen en urgentiegroepen. Gemeenten zijn verplicht om urgentie te regelen voor de mensen die tot een urgentiegroep behoren. Voor de aandachtgroepen geldt deze verplichting niet. De aandachtgroepen (bijvoorbeeld ouderen) zijn wel van belang voor het woningaanbod. De urgentiegroep betreft een bredere groep dan tot nu toe met urgentie wordt gehuisvest. De omvang hiervan is niet voor alle groepen goed in te schatten. Op basis van de wet zijn gemeenten verplicht om regionaal afspraken te maken over de verdeling van de urgentiegroepen. Deze afspraken maken we in twee regio’s. Grofweg maken we afspraken over de zorg gerelateerde aandachtsgroepen in regio Hart van Brabant en voor de overige urgentiegroepen maken we de afspraken in Brabant Noord Oost.