Kwaliteit Openbare Ruimte
Wat willen we bereiken?
- Vanuit een effectief beheer van de openbare ruimte bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners, en het ondernemings- en vestigingsklimaat voor ondernemers en werknemers.
- Een veilige openbare ruimte voor alle gebruikers met extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers; voetgangers, fietsers, kinderen, ouderen en mensen met een beperking.
- Onderhoud dat aansluit bij de functie, het gebruik en het karakter van de omgeving en bijdragen aan het realiseren van maatschappelijke doelen.
- Integraal beheer zodat, waar dit mogelijk is, de overlast wordt beperkt en middelen efficiënt worden ingezet.
Wat gaan we daarvoor doen?
- In de tweede helft van 2026 starten we met de voorbereiding voor een Integraal Maatschappelijk Beheer Kader (IMBK). In het IMBK beschrijven we de wijze waarop we het beheer van de openbare ruimte integraal en toekomstgericht organiseren. Hierbij leggen we de verbinding tussen fysieke, sociale en financiële opgaven. Thema’s zoals duurzaamheid, participatie, leefbaarheid en doelmatig gebruik van middelen krijgen hierin een plek. Het IMBK fungeert als richtinggevend kader voor beleidsvorming, uitvoering en keuzes in beheer en onderhoud.
- Als onderdeel van het Integraal Maatschappelijk Beheerkader gaan we in 2027 starten met het actualiseren van de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). In een LIOR zijn de technische en functionele eisen beschreven die we aan de openbare ruimte stellen. Denk bijvoorbeeld aan infrastructuur, groen, water en speelvoorzieningen. Daarnaast is het mogelijk om actuele thema’s, zoals klimaatadaptatie, circulaire economie en energietransitie, aan de LIOR te koppelen. De LIOR is richtinggevend bij een planuitwerking.
- We werken integraal waar dat kan en voeren projecten solo uit als het moet. Onderhoudswerkzaamheden worden zoveel mogelijk gecombineerd met projecten op het gebied van riolering, groen, verkeer, klimaatadaptatie en nutsvoorzieningen. Daarbij is meervoudig ruimtegebruik een noodzaak om verschillende opgaven te kunnen realiseren. Zo leggen we een goede basis voor ruimtelijke kwaliteit. Voorbeelden hiervan zijn de reconstructie van de Christinastraat en omgeving in Oudheusden en de herinrichting van het Oranjeveld in Drunen. Door projecten integraal aan te pakken ontstaat een belangrijke meerwaarde voor de omgeving. De financiering vindt plaats uit bestaande onderhoudsbudgetten en is niet altijd toereikend. Bijvoorbeeld wanneer er extra wensen aan een project worden toegevoegd of een totale weg wordt aangepakt terwijl slechts een deel in het beschikbare budget is opgenomen. Wanneer extra middelen nodig zijn wordt dit aan de raad voorgelegd.
- Naast de integrale aanpak wordt door planmatig onderhoud en tijdige investeringen gewerkt aan het behoud en de versterking van een kwalitatief hoogwaardige, duurzame en toekomstbestendige openbare ruimte. Het proactief begeleiden van initiatiefnemers die zelf wensen of ideeën hebben voor het gebruik of inrichting van de openbare ruimte. We kijken samen met de initiatiefnemers welke mogelijkheden er zijn en waar ruimte voor is en of het past binnen gewenste ontwikkelingen in onze gemeente. Dit doen we via de Initiatieventafel.
- Waar mogelijk vormen we speelplekken om tot veilige beweeg- en ontmoetlocaties voor alle leeftijden. Op deze locaties worden andere ruimtelijke opgaven zoals waterberging en biodiversiteit geïntegreerd.
- In het kader van de buurtaanpak Enexis zijn onze projecten en opgaven in beeld. Doel hiervan is om in overleg met Enexis de planning van de buurtaanpak om te komen tot verzwaring van het netwerk zo optimaal mogelijk te laten lopen.
Openbare verlichting
Wat willen we bereiken?
- Toekomstbestendige en kosteneffectieve openbare verlichting gebaseerd op materiaalgebruik dat bijdraagt aan het gewenste kwaliteitsniveau van de openbare ruimte.
- Voldoen aan het Klimaatakkoord in 2030: 50% minder elektriciteitsverbruik ten opzichte van 2013. Dit wordt gerealiseerd door een volledige overgang naar dimbare, energiezuinige en innovatieve led techniek.
- Openbare verlichting die bijdraagt aan sociale veiligheid, verkeersveiligheid en zorgt voor een veilige, duurzame en toekomstbestendige inrichting van onze openbare ruimte.
Wat gaan we daarvoor doen?
- De planmatige vervanging van onderhoud openbare verlichting loopt door tot 2030. Waar mogelijk passen we 'slimme verlichting' toe. Dat is verlichting die op afstand en/of per situatie te regelen is.
- In 2026 is een nieuw beleidsplan ‘openbare verlichting’ vastgesteld. Dit biedt een toekomstbestendig kader voor ontwerp, beheer, onderhoud en vervanging van de openbare verlichting.
- We zorgen voor veilige technische installaties in de openbare ruimte door het beheren van de e-objecten (elektriciteits- en evenementenkasten) volgens de inventarisatie die heeft plaatsgevonden.
- Bij herinrichtingsprojecten worden energiebesparende maatregelen (zoals Led) getroffen. Daarnaast onderzoeken we innovaties en nemen we die mee binnen het project als dat mogelijk is.
- Kapotte armaturen worden vervangen door Ledverlichting.
- Bij nieuwe verlichting kiezen we voor materiaal en verlichting de meest functionele, maar ook duurzame, circulaire en energiezuinige toepassing. We besteden bijzondere aandacht aan de vervanging in Heusden Vesting (bij het verledden) aan de uitstraling van de openbare verlichting (passend in het straatbeeld.)
Ondergrondse infra
Wat willen we bereiken?
- We streven naar een goed geordende en toekomstbestendige inrichting van de ondergrondse openbare ruimte. De verschillende ruimteclaims – waaronder nutsvoorzieningen, warmtenetten, telecom, riolering, ondergrondse containers en groen (boomwortels) – worden integraal op elkaar afgestemd.
- Gezien de toenemende druk als gevolg van de energietransitie en netcongestie, voeren we nadrukkelijk regie op alles wat in de ondergrond gebeurt.
Wat gaan we daarvoor doen?
- We werken intensief samen met netbeheerder Enexis en andere nutsbedrijven. Projecten voor netverzwaring worden actief aangemeld en voorbereid, waarna – waar nodig – prioritering wordt aangevraagd om uitvoering te versnellen.
- We voeren periodiek bestuurlijk en ambtelijk overleg met nutsbedrijven, zowel individueel als in regionaal verband, om afstemming en voortgang te borgen.
- We toetsen vergunningaanvragen van nutspartijen snel en integraal en treden in overleg daar waar onze belangen in het gedrang komen. We passen mantelbuizen voor nutsbedrijven toe bij in- en uitritten van bedrijven.
- Wij faciliteren maximaal de ruimtelijke inpassing van transformatorstations en verdeelvoorzieningen, met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijke acceptatie.
Wegen en Civieltechnische kunstwerken
Wat willen we bereiken?
- Een veilig, bereikbaar en goed bruikbaar wegennet voor alle weggebruikers, met bijzondere aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers, voetgangers, kinderen, ouderen en mensen met een beperking.
- Het duurzaam in stand houden van wegen, fietspaden, voetpaden en civieltechnische kunstwerken, zodat kapitaalvernietiging wordt voorkomen en de levensduur van de infrastructuur wordt verlengd.
- Een doelmatig en kosteneffectief beheer van het wegennetwerk en de civieltechnische kunstwerken door planmatig, risicogestuurd en toekomstgericht onderhoud.
- Toekomstbestendige wegen en civieltechnische kunstwerken die bestand zijn tegen ontwikkelingen zoals klimaatverandering, veranderende verkeersstromen, een toenemende belasting van de infrastructuur en nieuwe wet en regelgeving.
- Een zorgvuldige uitvoering van onderhoudswerkzaamheden, afgestemd op de omgeving en maatschappelijke opgaven.
Wat gaan we daarvoor doen?
- Uitvoering geven aan het Beleidsplan wegen 2022-2026 met aandacht voor sturing op levensduur, materiaalgebruik en duurzaamheid.
- Uitvoeren van het geplande onderhoud van wegen (zie RIB Wegenonderhoudsplanning 26-08-2026 ).
- Uitvoering van het geplande onderhoud van civieltechnische kunstwerken, waarbij prioriteit wordt gegeven aan Heusden Vesting.
- Herijken Beleidsplan wegen, in afstemming met het Integraal Maatschappelijk Beheerkader, met scope na 2026.
- Tussentijds herijken en uitvoering geven aan het in 2020 vastgestelde Beheerplan civieltechnische kunstwerken 2021-2029.
- Bij de programmering van onderhoudswerkzaamheden geven we voorrang aan gebieden met een hoge gebruiksintensiteit en een belangrijke maatschappelijke functie, zoals centra, winkelgebieden, scholen, zorgvoorzieningen, sportparken en woonzorglocaties.
- Bij onderhoud en vervanging wordt nadrukkelijk gekeken naar de kwaliteit, toegankelijkheid en veiligheid van voetpaden en fietspaden.
- We richten onze onderhoudsorganisatie zo in dat kleine gebreken en meldingen sneller worden opgepakt. Dit doen we door met een klein team kerngewijs aan de slag te gaan.
- We stemmen aanbestedingsvormen af op de omvang, complexiteit en looptijd van het wegenonderhoud. Daarbij kan worden gedacht aan langdurige raamovereenkomsten, samenwerking met meerdere aannemers en prestatiegerichte contracten.
- Bij reconstructies en groot onderhoud combineren we investeringen in infrastructuur waar mogelijk met maatregelen voor klimaatadaptatie, zoals het opvangen van water, het verminderen van hittestress en het versterken van vergroening.
- We voeren onderhoud uit op basis van inspecties, data en areaalkennis. Hierdoor voorkomen we onverwachte uitval, beperken we noodreparaties en kunnen investeringen beter worden gepland. We brengen daarvoor de data verder op orde. Zo worden assets (zoals meubilair) in de openbare ruimte in beeld gebracht en van een onderhoudsregime voorzien.
- De voorbereidingen voor de aanpak van de Vendreef wordt gestart. Hier wordt het achterstallig onderhoud vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid en vanwege de verhoging van het gebruik (intensiteit) na uitvoering van GOL aangepakt. De verwachting is dat de uitvoeringskosten niet volledig uit de reguliere onderhoudsbudgetten kan plaatsvinden, een apart raadsvoorstel zal dan nog worden voorgelegd.
Verkeerscapaciteit- en veiligheid
Wat willen we bereiken?
- Wij gaan voor nul verkeersslachtoffers en sluiten hierbij aan bij de campagne ‘Brabant gaat voor NUL verkeersslachtoffers’.
- Via alle vormen van vervoer (fiets, auto, te voet en openbaar vervoer) kom je vlot en veilig op je bestemming.
Wat gaan we daarvoor doen?
- Uitvoering geven aan de onderzoeken en maatregelen uit het Meerjaren Uitvoeringsprogramma GVVP (Gemeentelijk Verkeer en VervoerPlan). Verkeersveiligheid heeft hierin een prominente rol, zoals maatregelen die zijn gericht op het verminderen van verkeershinder en verduurzamen van mobiliteit onder meer in schoolomgevingen.
- Actualiseren van het Meerjarenuitvoeringsprogramma GVVP in 2026.
- We gaan aan de slag met een fietspadenplan dat inzicht geeft in de knelpunten van het gemeentelijk fietsnetwerk en de mogelijkheden voor veiligere fietspaden, als basis voor gefaseerde uitvoering afgestemd op de ruimtelijke situatie en beschikbare middelen. Dit met inachtneming van de afgelopen jaren al genomen stappen daarin en gekoppeld aan het GVVP.
- Actualiseren van onze nota parkeernormen.
- Opstellen parkeerbeleid in de vesting.
- Planvoorbereiding (en waar mogelijk uitvoering) van diverse projecten die een bijdrage leveren aan een verkeersveiliger inrichting van de openbare ruimte. Hierbij krijgt het fietsverkeer (conform de fietsroutekaart GVVP) zoveel als mogelijk een hoge prioriteit. Belangrijke projecten zijn de volgende:
- Een veiligere inrichting van het oostelijk deel van de Tuinbouwweg, waarbij het fietsverkeer een centrale rol krijgt. Dit is inclusief het kruispunt Mommersteeg-Tuinbouwweg.
- Een herinrichting van de Priemsteeg en van de Vijfhoevenlaan (inclusief rotonde Mommersteeg en vrijliggend fietspad).
- De aanleg van een vrijliggend fietspad langs de Abt van Engelenlaan (dit is een onderdeel van de Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat).
- Het verlagen van de snelheid op de route Heusdenseweg/Groenstraat.
- Een nader onderzoek naar een herinrichting van de aansluitingen Lipsstraat en de Wolfshoek op de Spoorlaan in Drunen waardoor de doorstroming van het verkeer nu maar ook in de toekomst gewaarborgd is.
- Een verdere uitwerking van de verkenning Kennedybrug in Vlijmen om de doorstroming en de verkeersveiligheid te waarborgen.
- Het in beeld brengen van aanvullende maatregelen welke wenselijk zijn nadat de GOL is uitgevoerd.
Daarnaast voeren we kleine verbeteringsmaatregelen uit die bijdragen aan de verkeersveiligheid. Dat doen we volgens het uitgangspunt Duurzaam Veilig.
- In 2026 is een provinciale subsidie verkregen voor uitvoering van het programma Schoolveilige fietsroutes. Hiervoor is gemeentebreed geïnventariseerd welke knelpunten zich voordoen op veel gebruikte fietsroutes en welke maatregelen gebruikt kunnen worden om deze knelpunten weg te nemen. Op basis van prioriteiten pakken we deze knelpunten aan.
- Samen optrekken met belangengroeperingen als Veilig Verkeer Nederland, de politie, Cumela, ZLTO en parkmanagement. Dit doen we zodat wij goed in staat zijn verkeerssituaties veiliger te maken, en de openbare ruimte in te richten zodat deze toegankelijk is voor alle verkeersdeelnemers.
- In samenwerking met VVN (Veilig Verkeer Nederland), maatschappelijke organisaties en scholen faciliteren wij ook activiteiten om (jonge en oudere) verkeersdeelnemers voor te bereiden op (nieuwe) verkeerssituaties en (nieuwe) verkeersregels.
- We starten met de voorbereidingen om voor het bestrijden van gladheid binnen onze gemeente vanaf het strooiseizoen 2027 – 2028 over te gaan naar preventief strooien. Zo wordt onder andere het aanbestedingstraject voor de vervanging van de zoutstrooiers opgestart en een uitvoeringsplan wordt gemaakt;
- We werken aan een verkeersveilige aansluiting Heesbeenseweg op de Provinciale weg als vervolg op maatregel 1A.13 uit ons GVVP.
Duurzame mobiliteit
Wat willen we bereiken?
- Minder uitstoot van CO2, geluid, stank en trillingen veroorzaakt door gemotoriseerd verkeer.
- Omarmen van nieuwe technologieën en stimuleren van duurzame vervoersmogelijkheden.
- Een openbare ruimte creëren die uitnodigt om gebruik te maken van duurzame mobiliteitsvormen .
Wat gaan we daarvoor doen?
- We gaan verder met maatregelen uitvoeren zoals opgenomen in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma GVVP (Gemeentelijk Verkeers- en Vervoers Plan). Het belang van een duurzame en schone mobiliteit heeft hierin een prominente rol. Belangrijke uitgangspunten zijn: minder autoverplaatsingen, andere vervoersmogelijkheden (fiets, openbaar vervoer), schonere voertuigmotoren (onder andere elektrisch/waterstof) in combinatie met het stimuleren van elektrisch vervoer door het aanbieden van voldoende oplaadpunten in de openbare ruimte. Ook de inzet van nieuwe infrastructuur of ander gebruik van bestaande kan een rol spelen. Een voorbeeld is het aanbieden van een snelfietsroute en andere fietsvoorzieningen.
- Samen met de provincie en onze buurgemeenten werken we aan de snelfietsroute tussen ’s-Hertogenbosch en Waalwijk.
- Samen met de provincie en de vervoersmaatschappij zorgen we dat de kwaliteit van het openbaar vervoer wordt geborgd en waar mogelijk wordt verbeterd. Dit met het oog op de nieuwe concessie voor het openbaar vervoer in de regio Oost-Brabant, waar Heusden voor openbaar vervoer deel van uitmaakt. Een belangrijke toevoeging in het openbaar vervoer is Bus Rapid Transit, sneller en frequenter openbaar vervoer, op de verbinding Tilburg - 's-Hertogenbosch. In 2026 worden de onderzoeken afgerond naar kwaliteitsverbeteringen door de wegbeheerders voor het openbaar vervoer: kwaliteit van de bushalten en doorstromingsmaatregelen op het wegennet. In overleg met de Stedelijke Regio Breda- Tilburg (SRBT) en in overleg met buurgemeenten zal de uitwerking van de kwaliteit op straat worden geprioriteerd,
- Vanaf 2025 zijn we aan de slag met de nieuwe overeenkomst voor publieke laadpalen. We gaan elk half jaar proactief laadpalen plaatsen in de gemeente op basis van de prognoses van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur en de werkelijke prestaties van de bestaande laadinfrastructuur. Er zijn actuele plankaarten waarop alle laadlocaties die volgens de prognoses nodig zijn tot 2030 worden ingetekend. Onze inwoners krijgen hierin de mogelijkheid om mee te denken over goede locaties. Zo blijven we het elektrisch rijden in onze gemeente ondersteunen en stimuleren. Vanaf 2026 heeft de gemeente Heusden een concessievergoeding ingevoerd. Deze vergoeding kan oplopen tot maximaal €0,01 per geladen kWh. De concessievergoeding kan (deels) dienen als alternatief voor leges en precariobelasting.
- Een nieuwe duurzame mobiliteitsvorm is Deelmobiliteit. Samen met de gemeenten Loon op Zand, Altena en Heusden bereiden wij in 2026 de introductie van deelmobiliteit voor met gebruik van niet-elektrische deelfietsen. De introductie voor gebruik is beoogd eind 2026/begin 2027.
Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL)
Wat willen we bereiken?
- GOL voorziet in het verbeteren we de kwaliteit van de omgeving rond de A59 tussen Waalwijk en ’s-Hertogenbosch, Heusden daaronder inbegrepen. Door verbeteren van de leefbaarheid in de kernen Vlijmen, Nieuwkuijk en Drunen door realisatie van goede aansluitingen op de A59 in combinatie met onder andere de realisering van ecologische verbindingszones, een goede parallelwegenstructuur en een waterbergingsgebied.
Wat gaan we daarvoor doen?
- Na akkoord van de Raad van State (26 februari 2025) en beschikbaarstelling van extra (uitvoering)krediet door de raad (24 juni 2025) is de uitvoering van het GOL project op 23 januari 2026 officieel van start gegaan. Naast verbetering van de bereikbaarheid van het gebied, de veiligheid rondom gevaarlijke op- en afritten en de doorstroming van het verkeer op de A59, ziet het project ook toe op zorg voor behoud van natuur, waterveiligheid door waterberging, meer mogelijkheden voor recreatie en economische activiteiten en een betere leefbaarheid in de kernen. Op basis van de huidige uitvoeringsplanning wordt hier tot eind 2027 op de volgende wijze invulling aangegeven:
- De werkzaamheden in Drunen aan de Spoorlaan inclusief snelfietsroute en waterberging zijn gereed. Na realisatie wordt het traject in delen vervroegd in gebruik genomen.
- Realisatie van het nieuwe knooppunt 40 ter vervanging van de huidige aansluitingen 38 en 39. Het verminderen van het grote aantal toe- en afritten op de A59 komt de doorstroming ten goede Via randwegen worden Drunen-West en Waalwijk goed bereikbaar gemaakt.
- De westelijke randweg in Drunen wordt in gebruik genomen. Hiermee wordt het doorgaande verkeer van en naar de A59 via de Overlaatweg in plaats van de Eindstraat geregeld. De Eindstraat wordt hiermee doodlopend en significant minder druk.
- Aanleg van een ecologische verbindingszone bij de Baardwijkse Overlaat waardoor natuurgebieden van zuid naar noord beter met elkaar verbonden worden.
- Er is een start gemaakt met de herinrichting van de Abt van Engelenlaan. Inclusief een tweezijdig vrijliggend fietspad vanaf de Wolput in Nieuwkuijk tot aan Haarsteeg.
- Voor een langere termijnplanning op hoofdlijnen wordt doorverwezen naar de GOL-website .
