Riolering en water
Het waterbeleid (Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan en het Waterplan) is verwerkt in een integraal waterplan. In dit waterplan is alles wat met water te maken heeft opgenomen. Op het punt van klimaatadaptatie en een duurzame omgang met water vormt het waterplan een van de pijlers onder de duurzaamheidsagenda. Dit Waterplan omvat de water-, en klimaatadaptatiestrategie voor de jaren 2023-2027. Op 27 september 2022 is het waterplan door de raad vastgesteld.
In december 2025 is een geactualiseerd kostendekkingsplan aan de raad voorgelegd. Hierin wordt aangegeven wat er nog nodig is voor de realisatie van het waterplan 2023-2027. In de cijfers voor begroting 2027 zijn alleen de bekende indexeringen verwerkt.
De gemeente heeft verschillende zorgplichten als het gaat over water:
- het inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie;
- het inzamelen en verwerken van het overtollige afvloeiende hemelwater;
- de grondwaterzorgplicht. De gemeente moet de regie nemen als er nadelige gevolgen optreden door de grondwaterstand (voor een aan de grond gegeven bestemming);
- doordat oppervlaktewater steeds vaker ingezet wordt voor de hemelwatertaak ontstaat impliciet ook een oppervlaktewatertaak.
Met de vaststelling van het waterplan is tevens besloten om vanaf 2019 voor vervangingsinvesteringen de systematiek van het ideaalcomplex (spaarvariant) te gaan hanteren. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een spaarvoorziening voor afdekking van toekomstige vervangingsinvesteringen. Fluctuaties in het verloop van de werkelijke kosten voor groot onderhoud kunnen worden geëgaliseerd met de voorziening groot onderhoud Riolering.
Bij de uitvoering van vervangingsinvesteringen is een achterstand ontstaan ten opzichte van de programmering zoals opgenomen in het kostendekkingsplan. Dat heeft tot dusver niet geleid tot een vermindering van de kwaliteit van het rioleringsstelsel. In de klimaat- en afkoppelambitie zal de komende jaren een versnelling aangebracht worden. De aanleg van een hemelwaterstelsel in Oudheusden en grote waterbergingen bij Vlijmen en Elshout en het project Oranjeveld Drunen zijn daar voorbeelden van. In de mechanische riolering worden gemaalcomputers vervangen en wordt de communicatie omgebouwd van 2G naar 4G/5G.
De voor het waterplan benodigde middelen worden via inkomsten uit de rioolheffing gerealiseerd. Door het besluit om te gaan sparen voor toekomstige vervangingsinvesteringen stijgt de rioolheffing meer dan alleen voor inflatiecorrectie nodig is.
In 2026 en 2027 wordt een nieuw Systeemoverzicht Stedelijk Water opgesteld. Dit vormt de basis voor het Programma Water, riolering en klimaatadaptatie. Dit programma zal de vervanger zijn van het huidige waterplan.
Op het gebied van baggeren is omwille van capaciteit nog geen uitvoering gegeven aan het baggerplan dat in 2012 is opgesteld. De jaarlijkse storting in de voorziening was overigens niet dusdanig dat daaruit gelijk grote baggerwerkzaamheden bekostigd konden worden. Daarmee is een achterstand in de baggerprogrammering ontstaan en is de hoeveelheid bagger toegenomen door de jaarlijkse aanwas. Om dat in beeld te krijgen is in 2025 en 2026 een inventarisatie gedaan naar de hoeveelheid en kwaliteit van het baggerslib in de wateren. Op basis daarvan wordt in 2026 een baggerplan opgesteld met een strategie en een middelenparagraaf voor het baggeren in de jaren 2027 en verder. Dit baggerplan wordt eind 2026 aan de raad voorgelegd.