Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken?

De nota ‘Kracht voor cultuur’ legt de stip op de horizon in 2040. In 2040 willen we dat:

• Iedereen begrijpt dat cultuur belangrijk is.
• De gemeente nog steeds kunst- en cultuurbeleving ondersteunt en beter maakt.
• Alle inwoners in Heusden vanaf jonge leeftijd meerdere keren per jaar te maken hebben met kunst en cultuur. Dit kan zijn als maker, maar het kan ook het ervaren van cultuur zijn. Er is een levendig cultureel (verenigings)leven voor alle leeftijdsgroepen.
• Er in elk dorp en voor elke inwoner cultureel aanbod beschikbaar is en dat dit bereikbaar en betaalbaar is. Dit aanbod vormt een inspirerend netwerk waarbij cultuur verbonden wordt aan andere netwerken zoals onderwijs, sociaal domein e.d. De partners in dit netwerk zorgen met elkaar voor een verschillend en afwisselend aanbod in heel Heusden.
• Culturele organisaties een plek hebben om te oefenen en hun aanbod op een podium te zetten. Hun huisvesting is geregeld en dit is duurzaam en (fysiek) bereikbaar.
• Er overleg is tussen de vele culturele evenementen.
• Er ondersteuning is bij het vinden, opleiden en behouden van vrijwilligers.

Wat gaan we daarvoor doen?

In 2024 heeft er een uitgebreide inventarisatie plaatsgevonden naar aanleiding van de 6 pijlers van de Nota Kracht voor Cultuur. De 6 pijlers zijn verder uitgewerkt in het Uitvoeringsplan Kracht voor Cultuur 2025-2027 . Het in 2025 vastgestelde uitvoeringsplan bevat concrete acties met daarbij het tijdspad waarbinnen deze worden uitgevoerd, mits de beperkte ambtelijke capaciteit toereikend is.

• Huisvesting: We blijven in gesprek met verenigingen en organisaties over huisvesting. We zoeken samen naar oplossingen in verschillende kernen. We letten op wensen, maar maken ook keuzes. We stemmen vraag en aanbod op elkaar af. Daarbij houden we rekening met nieuw gemeentelijk beleid en mogelijke financiële gevolgen van landelijke regels. Ook willen we bestaande locaties beter benutten.
• Samenwerking: De gemeente stimuleert samenwerking tussen culturele organisaties. Dat doen we lokaal, regionaal en met andere sectoren.
• Spreiding en diversiteit: We vinden het belangrijk dat alle inwoners kunst en cultuur kunnen meemaken. Er moet aanbod zijn voor alle leeftijden. Het liefst in elke kern, met genoeg variatie in de hele gemeente. We weten dat niet elke kern hetzelfde aanbod kan hebben.
• Inzetten op borging en behoud van overige elementen kunst en cultuur: We zorgen voor het behoud van kunst en cultuur, zoals kunst in de openbare ruimte, collecties en projecten. Ook ondersteunen we prijzen, het Gouverneurshuis en evenementen. Dit doen we om cultuur zichtbaar te maken en kunstenaars te steunen. Cultuur verandert door ontwikkelingen in de samenleving. Daarom blijven we in contact met het culturele veld.
• Cultuureducatie: Cultuureducatie is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. We stimuleren dit op school en daarbuiten. We doen mee aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (2025-2028). We werken eraan om cultuureducatie een vaste plek in het onderwijs te geven.
• Financiële ondersteuning: We werken de financiële steun voor culturele organisaties verder uit in duidelijke doelen. Nieuw subsidiebeleid en regels vormen de basis. We houden ook rekening met de financiële gevolgen van nieuw huisvestingsbeleid.

Wat willen we bereiken?

• De bibliotheek heeft een breed netwerk van verschillende partners in de gemeente, waaronder de gemeente. Het blijft nodig om energie te stoppen in de samenwerking met bestaande partners en nieuwe samenwerkingen aan te gaan.
• De bibliotheek zorgt ervoor dat zij zichtbaar is in de gemeente. Hiervoor moet de bibliotheek zichzelf laten zien en inzetten op het bereik van zoveel mogelijk inwoners.
• De bibliotheek biedt de dienstverlening in het IDO (Informatiepunt Digitale Overheid). Een IDO is een makkelijk bereikbaar, fysiek eerstelijnshulploket in plaatselijke bibliotheken of op andere plaatsen, waar inwoners terecht kunnen met vragen over online (overheids)dienstverlening.
• Stichting Huis73 is een toekomstbestendige organisatie, waarmee de gemeente Heusden een goede samenwerking heeft.

Wat gaan we daarvoor doen?  

• Op basis van het nieuwe meerjarenbeleidsplan en de prestatieafspraken met bibliotheekorganisatie Huis73 is er regelmatig overleg over de prestaties die op basis van het plan worden bereikt. We stellen voor 2027 prestatieafspraken af met de bibliotheek.
• De bibliotheek is een belangrijke partner bij het uitwerken van het cultuurbeleid ‘Kracht voor cultuur’. De gemeente betrekt de bibliotheek hier actief bij.
• De middelen voor het bibliotheekwerk zetten we zo veel mogelijk doelgericht in voor gemeentelijke opgaven, zoals laaggeletterdheid, digitale vaardigheden en maatschappelijke participatie.

Wat willen we bereiken?

• Behoud, beheer en ontsluiten van het cultureel erfgoed van de gemeente Heusden, afzonderlijk, als te beschermen waardevolle gebouwen en objecten, of als onderdeel van projecten. Hierbij kijken we ook voorbij de gemeentegrenzen naar structuren zoals de Langstraat als samenhangend cultuurhistorisch lint.
• Een monument staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van zijn omgeving. Dat kan verbetering vragen van de omgeving van het monument, zoals bij de Elshoutse Zeedijk. Hoe kan je het monument beter beleven?
• Samen met omliggende gemeenten de kansen aangrijpen om, in het kader van de Zuiderwaterlinie, de Linie 1629 de komende jaren te ontwikkelen tot een belangrijke structuur- en identiteitsdrager in het landschap en deze herkenbaar te maken als verdedigingslinie van en aanvalslinie rond 's-Hertogenbosch.
• Het doelmatig beheren en ontsluiten van het oud archief van de gemeente Heusden (wettelijke taak) en het oud archief openstellen voor belangstellenden.
• De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit blijft adviseren over monumenten en overig erfgoed.
• Museum Het Gouverneurshuis in de vesting Heusden vervult een belangrijke rol als beheerder en exposant van de cultuur en geschiedenis van de gemeente Heusden. Dit willen we graag zo houden.

Wat gaan we daarvoor doen?

• Een financiële bijdrage verlenen aan het Streekarchief Langstraat Heusden Altena. Het streekarchief organiseert onder andere met deze bijdrage activiteiten die gericht zijn op het ontsluiten van belangrijke historische gebeurtenissen. Deelnemers leren bijvoorbeeld verschillende bronnen te raadplegen om zelf ook erfgoed te ontdekken. Actueel is de ingebruikname van een nieuw archiefdepot in Heesbeen en daaropvolgende aanpassing van de werkzone en publiekszone in het voormalige stadhuis in Heusden.
• We hebben in 2025 en 2026 gesprekken gevoerd met het bestuur van stichting Het Gouverneurshuis over de toekomstige museale functie van Het Gouverneurshuis. Daarnaast is er in 2026, op verzoek van de raad, een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd naar de toekomstige museale functie. Samen met de eerdergenoemde evaluatie van het subsidiebeleid en –verordening wordt gekeken naar een nieuwe subsidievorm die passend is bij de opdracht.
• We starten met een onderzoek hoe de kwaliteiten van de Langstraat nu beschermd, versterkt en beleefbaar gemaakt zijn en hoe dit uitgebouwd kan worden. Waar nodig verankeren we dit in het omgevingsplan.
• We onderzoeken hoe aan de actualisatie van de gemeentelijke monumentenlijst vorm en inhoud kan worden gegeven en na te gaan wat hiervan een eindbeeld zou kunnen zijn. Wij betrekken hierbij ook andere mogelijke maatregelen die bijdragen aan bescherming en behoud.
• Erfgoedwaarden worden nu meegenomen in de afweging bij ruimtelijke plannen en ontwikkelingen, Waar nodig verduidelijken we de kaders en informatievoorziening hierover en maken deze beter vindbaar. De transitie van het omgevingsplan speelt komende jaren een centrale rol hierin. De Omgevingswet bepaalt namelijk dat de gemeentelijke kaders voor (cultureel) erfgoed voor 1 januari 2032 moeten worden vastgelegd in het omgevingsplan. Het gaat dan over de juridische regels die gelden voor activiteiten die erfgoed raken, bijvoorbeeld of er een vergunningsplicht is voor het uitvoeren van specifieke werkzaamheden.
• De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) adviseert over restauraties of andere wijzigingsvoorstellen aan monumenten en overig erfgoed. De CRK gebruikt daarbij de gemeentelijke verordening op de adviescommissie.
• Aandacht geven aan het historisch erfgoed van Heusden door samenwerking binnen de Zuiderwaterlinie, Linie 1629 en de vereniging van Vestingsteden. Waar mogelijk worden verbindingen gemaakt met toerisme, openbare ruimte, kunst en cultuur en participatie
• Samen met het project “dijkverbetering Doeveren” sluiten wij aan bij een initiatief van het Waterschap Aa en Maas om een historisch sluisconstructie beter beleefbaar te maken. De samenwerking met gebiedspartners hier en verder langs de Elshoutse Zeedijk wordt geïntensiveerd om plannen voor het karakteristieke landschap te smeden.
• Voor de herdenking in 2029 van 400 jaar Linie 1629 heeft de gemeente 's-Hertogenbosch de voorzet gegeven voor een gemeentebreed programma. Voor Heusden als ommelandgemeente liggen de kansen in het programma ter voorbereiding van het herdenkingsjaar 2029 met een “grande finale” in 's-Hertogenbosch in 2029. Verschillende maatschappelijke en cultuurhistorische organisaties starten met activiteiten met het oog op het herdenkingsjaar 2029. Hiervoor is het van belang dat de gemeente Heusden richting geeft aan het voorbereidingsprogramma, zodat de maatschappelijke organisaties onderdelen van het programma kunnen uitwerken.
• Eén van de onderdelen in deze samenwerking is de organisatie van de Open Monumentendagen; de gemeente Heusden pakt hierin sinds 2024 een actieve rol. Met de gemeenten ’s-Hertogenbosch, Sint-Michielsgestel en Vught wordt de organisatie voortgezet.

Wat willen we bereiken?

• We zorgen voor een toegankelijk en toekomstbestendig sport- en beweegaanbod, waarbij de gemeente faciliteert en mogelijk maakt, met zo min mogelijk drempels en regeldruk. Iedereen moet kunnen meedoen, ongeacht leeftijd, inkomen of beperking.
• Sport en bewegen, ook in de openbare ruimte, benutten als middel voor gezondheid, preventie, talentontwikkeling en sociale verbinding.
• De inrichting van de openbare ruimte moet inwoners uitnodigen om te bewegen, bijvoorbeeld wandelen, hardlopen en fietsen.
• Sport en bewegen dragen bij aan positieve gezondheid en het voorkomen van zwaardere zorg.
• Sport en sportevenementen dragen bij aan de levendigheid en uitstraling van Heusden.
• Samenwerking tussen sport- en beweegaanbieders, onderwijs, kinderopvang, zorg- en maatschappelijke organisaties en gemeente.
• Verbeteren sport- en beweegparticipatie en zwemvaardigheid van onze inwoners.

Wat gaan we daarvoor doen?

• We werken samen met de regio Den Bosch op het gebied van verenigingsondersteuning en Uniek Sporten. Uniek Sporten is het landelijke platform van Fonds Gehandicaptensport dat sporten en bewegen voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking en chronische aandoeningen stimuleert.
• We ondersteunen sportverenigingen actief als ontmoetingsplek in de kernen. Samen met verenigingen zoeken we naar praktische oplossingen om vrijwilligers te ontlasten en initiatieven eenvoudiger mogelijk te maken, bijvoorbeeld door faciliterend gemeentelijk optreden en minder regels. We hebben nadrukkelijk oog voor het waarderen, ondersteunen en ontlasten van vrijwilligers.
• Verlenen jeugdledensubsidies aan sportverenigingen.
• Inzetten van buurtsportcoaches en jongerenwerkers om verbindingen te leggen tussen sport- en beweegaanbieders en personen op het gebied van zorg, welzijn, jeugd, ouderen, cultuur etc. om gezamenlijk te werken aan oplossingen voor maatschappelijke problemen. Met meer inzet op inwoners die niet of te weinig bewegen, zichtbaarheid in de wijken van buurtsportcoaches.
• Sport en bewegen zijn voor iedereen bereikbaar. We verlagen drempels en zorgen dat met name kinderen en jongeren altijd kunnen meedoen, ook bij een kleine portemonnee of extra ondersteuningsbehoefte.
• Voor kinderen en jongeren zorgen we dat school, sport, welzijn en zorg goed samenwerken. Met de HeusdenPas en het Kindpakket (waar het Jeugdfonds Sport onder valt) kan ieder kind meedoen, ongeacht de financiële situatie.
• We leggen bewust verbindingen met onderwijs, zorg, welzijn en het sociaal domein.
• Stimuleren van sport- en beweegdeelname voor iedereen en in het bijzonder kwetsbare groepen.
• Sport inzetten als (preventief) middel om bij te dragen aan het welzijn (positieve gezondheid) van onze inwoners.
• Voor ouderen zetten we in op passend beweegaanbod dat bijdraagt aan vitaliteit, zelfstandigheid en sociale ontmoeting, dichtbij huis en toegankelijk voor iedereen.
• Initiatieven van inwoners en verenigingen die sport en bewegen bevorderen, ondersteunen en faciliteren we actief. We denken mee, maken mogelijk waar dat kan en zorgen dat deze initiatieven goed aansluiten bij de inrichting en het gebruik van de openbare ruimte. Met de inzet van buurtsportcoaches gaan we door.
• Verzorgen van zwemlessen en uitbreiding zwemactiviteiten voor diverse doelgroepen ten opzichte van vorig jaar.
• De mascotte Jimmy van zwembad Die Heygrave in blijven zetten om de activiteiten van het zwembad te promoten en deelname te stimuleren aan het zwem-ABC en de lessen voor baby’s en peuters.
• Intensieve samenwerking tussen sport, bewegen, ontmoeten en groen, water en openbare ruimte. Op deze manier maken we samen de openbare ruimte aantrekkelijk en geschikt om te bewegen.
• We stimuleren sport en bewegen in de openbare ruimte, zoals wandel- en fietsroutes, speel- en beweegplekken en laagdrempelige sportvoorzieningen in de eigen wijk of kern.
• In 2027 gaan we door met het omvormen van fysieke speelplekken tot locaties om te bewegen en ontmoeten. Hierbij worden kleine en weinig gebruikte speelplekken opgeheven en gaat kwaliteit boven kwantiteit. In 2027 zijn we aan de slag in de wijken: Vlijmen Dorp, Braken Oost, Oudheusden, Braken West, Nieuwkuijk en Venne West. Dit kan zijn op gebied van participatie, ontwerpen en/of uitvoering. Vanaf 2028 gaan we verder met deze wijken op het gebied van ontwerpen en uitvoering, in 2029 zou de uitvoering in deze wijken afgerond moeten zijn.

Wat willen we bereiken?  

• Behoud van een buitenzwembad is de insteek.
• Sportvoorzieningen zien we als essentiële basisvoorzieningen voor vitale dorpen en wijken. Sport en bewegen dragen bij aan levendige, aantrekkelijke kernen.
• In stand houden van voldoende sportvoorzieningen op het gewenste kwaliteitsniveau (zorgen voor een duurzame sportinfrastructuur).
• Balans tussen vraag naar en aanbod van sportfaciliteiten.
• Bij nieuwe ontwikkelingen richten we ons op duurzame multifunctionele accommodaties die voor meerdere doelen zijn te gebruiken.

Wat gaan we daarvoor doen?   

• We onderhouden de gemeentelijke sportvoorzieningen, op basis van o.a. het meerjaren onderhoudsprogramma (MJOP).
• Verlenen van subsidie aan sportverenigingen met geprivatiseerde accommodatie onderdelen zoals een kleedaccommodatie.
• Binnen het project Sportpark De Hoge Heide wordt het hoofdveld van Vlijmense Boys gerenoveerd. Ook wordt de grondwal met staantribune tussen het hoofdveld en de nieuwe voetbalvelden verwijderd. Dit zorgt er onder meer voor dat het sportpark een meer open karakter krijgt. Daarnaast wordt gekeken naar de doorontwikkeling van het sportpark.
• Het hoofdveld van vv Nieuwkuijk wordt gerenoveerd en een aantal natuurgrastrainingsstroken van RKDVC krijgen een opknapbeurt.
• Met Mixed Hockey Club Drunen (MHCD) zijn we in gesprek over de toekomst van hun accommodatie op sportpark De Schroef. We onderzoeken hierbij verschillende scenario’s. Vooralsnog zijn hier geen middelen voor opgenomen.
• De centrale hal van Sportcentrum Die Heygrave wordt vernieuwd.
• We bereiden de komst van gymzaal Plus De Groene Bogen en Sportzaal De Grassen voor.
• Samen met maatschappelijke partners en marktpartijen onderzoeken we wat de beste toekomstbestendige oplossing is voor openluchtzwembad Het Run.